Wat is kalibratie?

Kalibreren is het vergelijken van een systeem of apparaat met (inter)nationale standaarden om de meetwaarden te vergelijken.

Een meetinrichting en in het bijzonder een meetelektrode, veroudert afhankelijk van de meeteisen. Slijtage en vervuiling verminderen de betrouwbaarheid en veroorzaken meetafwijkingen. Regelmatig kalibreren helpt om onbetrouwbare onderdelen te herkennen en deze bijvoorbeeld door reiniging weer in optima forma te zetten.

 

Verschillende methoden


Er zijn een aantal manieren waarop kalibratie kan worden uitgevoerd. Belangrijk om te vermelden is dat kalibratie iets anders is als justeren en ijken. Daarom lichten wij deze begrippen kort nader toe.

Kalibratie is het vaststellen van de afwijking door meetwaarden met geldende standaarden te vergelijken. Justeren heeft betrekking op het meetinstrument. Wanneer blijkt dat een meetinstrument buiten fabrieksspecificaties valt moet deze worden bijgesteld. De meetwaarden dienen overeen te komen met de geldende standaarden. IJken wordt alleen nog gebruikt bij apparaten met gewichten. Door ijkgewicht af te halen of erbij te doen wordt geprobeerd zo dicht mogelijk bij de standaard te komen.

1, 2- en 3-puntskalibratie pH sensoren


Kalibreren kan op verschillende manieren gedaan worden. Bijvoorbeeld 1-, 2- of 3-puntskalibratie. Wij gebruiken pH als meetwaarde waarbij in een installatie de meetomvormer aan de meetkring gejusteerd dient te worden.

1-puntkalibratie

De 1-puntkalibratie is de optimale procedure voor toepassingen waarbij een referentiemeting met een handinstrument eenvoudig mogelijk is. Voor deze toepassing wordt de pH-waarde van het meetmedium zo dicht mogelijk bij de meetlocatie va nde meetomvormer met een gekalibreerde handmeetinrichting gemeten. De door de meetomvormer getoonde waarde wordt eenvoudig op de waarde van de handmeetlocatie afgesteld door het justeren va nhet keten-nulpunt. Daarbij gaat men logischerwijze uit van de steilheid conform het Nernst-procedé (steilheid gelijk aan 100%).

2- en 3-puntskalibratie

De tweepuntskalibratie is de gangbare kalibratieprocedure voor pH-meting. Voor het kalibreren dienen twee bufervloeistoffen bijv. met pH-waarde 7 en pH-waarde 4. Basische vloeistoffen geven op basis van hun instabiliteit geen voordelen. Hoewel microprocessor apparatuur een willekeurige volgorde van de buffervloeistoffen toelaten, verdient het aanbeveling met de neutrale oplosssing van pH 7 aan te vangen.

 

Een derde meetpunt is zinvol indien kalibratie over een groter meetbereik dient te worden gedaan. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een meetbereik van pH=4 tot pH=9 waaraan de verhoogde eisen met betrekking tot nauwkeurigheid gesteld zijn.

Fluctuerende meetwaarden

Fluctuerende meetwaarden alleen duiden niet altijd direct op een storing. De fluctuatie kan door normale wijzigingen van de meetvloeistof of door de meetprocedure veroorzaakt worden.

Bij langer gebruik van de meetelektrode neemt het fluctueren van de meetwaarde verder toe. Oorzaak van de traagheid kan liggen bij het verbruikte elektrolyt of bijvoorbeeld een met kalk vervuild membraan.

 

Driftende meetwaarden

De als driftend aangeduide gebeurtenis is een normale eigenschap van de meetinrichting. De meetinrichting (of bij een regelinrichting het handmeetinstrument) toont de pH-waarde die gestaag toe- en afnemen.

Oorzaak van de drift is over het algemeen de referentie elektrode.  Het elektrolytverlies, toenemende aanstroomvatbaarheid en vergiftiging veranderen het potentiaal van de elektrode. Deze potentiaalverandering komt tot uiting in het driften van de meetelektrode. Het door het elektrolytverlies veroorzaakte driften versnelt het einde van de levensduur dermate dat alleen nog een uitwisseling van de elektrolyt oplossing of vna de meetelektrode uitkomst biedt.

Vergiftiging

Vergiftigingen ontstaan wanneer bijvoorbeeld de sulfide ionen uit het water in de referentie-elektrode dringen en het zilver/chloridesysteem in een zilver/sulfidesysteem omzetten of dat het diafragma blokkeert. Cyanide ionen kunnen het zilver/zilverchloridesysteem beschadigen indien zij het zilverchloride ontbinden.

Het elektrolytverbruik en de vergiftiging veroorzaken bij het kalibreren een sterk verschoven ketennulpunt. Een aanstroomgevoeligheid valt bij het kalibreren veelal niet op. Duidelijk wordt het effect bij het licht bewegen van de meetelektrode in het water. Het meetinstrument toont bij de bewegende meetelektrode andere meetwaarden voor het water dan in niet bewegende toestand.

Plotselingen meetafwijkingen

Indien een duidelijke meetwaardeverandering binnen enkele minuten optreedt, dan is een elektrische storing aannemelijk. Het kan echter ook zo zijn dat de meetelektrode geen contact meer heeft met het water.

Een elektrische storing veroorzaakt een constante meetafwijking. In veel gevallen treedt de meetafwijking ook periodiek op bij een in- en uitschakelende stoorspanningsbron.

Extreem instabiele waarden

Toont de meetomvormer onrealistische en zeer instabiele waarden aan, wijst dit op een onderbroken stroomkring. Zoals bij een kabelbreuk, gebroken meetelektrode of onderbroken stroomcontact. De elektrode levert zeer instabiele waarden bij een geblokkeerd diafragma door bijv. olie, vet of kalk.

Geen reactie

Blijft de aangegeven meetwaarde ook na uitwisseling van de meetoplossing onveranderd, dan is er een duidelijke aanwijzing voor kortsluiting. Het meetinstrument toont over het algemeen waarden rond pH=7±0,5.

Vochtigheid

Dringt vocht in de elektrische verbindingen dan verhoudt de elektrode zich zoals een verbruikt exemplaar. De kenmerken die horen bij een verbruikte sensor treden in dit geval duidelijk en in korte tijd op. Over het algemeen laat de meetelektrode na het verdampen van het vocht weer correcte waarde zien.

Onderhoud

Toont de meetinrichting verstoorde meetfuncties dan is reiniging de eerste stap om de storing te verhelpen. Het reinigingsmiddel hangt af van het type vervuiling. In de meeste gevallen voldoet warm water met huishoudspoelmiddel om vet en olie weg te nemen. Kalk of ijzeroxide kunnen het beste verwijderd worden met azijn, citroenzuur of verdunt zoutzuur.

Het membraan niet mechanisch reinigen. Ook het af- of droogvegen van het membraan kan tot storingen in de meetfunctie leiden. Na het reinigen van elektrode met gedestilleerd water spoelen.

Kalibreren

Het kalibreren is na ieder onderhoud uiterlijk 3-4 weken na werking aan te bevelen (bijv. na reiniging of uitwisseling van een elektrode).

Voorraad

Meetelektroden zijn beperkt op voorraad houdbaar. De duur van op voorraad houden dient maximaal 1 jaar te zijn. Het verdient geen aanbeveling een elektrode langere tijd aangesloten te laten op een uitgeschakeld instrument. De gebruikte elektrode grondig reinigen voor opslag.

Elektroden van JUMO

picture
JUMO ecoLine pH elektrode
  • Hoogwaardige kwaliteit
  • Platina of gouden kop
  • Verschillende inbouwlengtes
picture
JUMO digiLine sensor met DSM software
  • Digitale interface
  • Kalibratie aan omvormer/via PC
  • Predictive maintenance
picture
JUMO tecLine HD elektrode
  • Voor zware meetomstandigheden
  • Lange levensduur
  • Vuilafstotend PTFE-diafragma

Lightbulb logo

SUCCESS STORY

Eenvoudig kalibreren met DSM software van JUMO


DSM software

Digital Sensor Management

Met digital sensor management van JUMO is het vanaf nu mogelijk op een volledig nieuwe wijze sensoren te kalibreren. In deze applicatie kunt u meer lezen over ontwikkelingen op het gebied van smart sensoren en het onderhoud van de meetketen.

 

Viskwekerij

Het kweken van zoutwatervis heeft de laatste jaren een ernorme vlucht genomen. Met een stijgende vraag naar locatieruimte zijn langs kusten wereldwijd vele kweekbassins ondergebracht. In Europa wordt metname forel, zalm, zeebaars en brasem in grote bassins gekweekt. State-of-the-art technologie en gecoördineerde processen dragen bij aan een verdere optimalisatie van dergelijke systemen. Betrouwbare meet- en regelsystemen afgestemd op de specifieke behoefte van de gebruiker zijn hierbij essentieel.

JUMO biedt innovatieve sensoren en automatiseringssystemen voor deze specifieke meet- en besturingstaak binnen de aquacultuur industrie.

Lightbulb logo

SUCCESS STORY

Kalibratie pH sensoren


DSM software

Minder onderhoudskosten

Viskwekerijen kweken duizenden jonge vissen voor consumptiedoeleinden. Voorraadbehoud en maximale opbrengst hangt samen met het welzijn van de vissen. Voldoende zuurstoftoevoer is hierbij essentieel. Continu en betrouwbare meting ervan is dan ook een vereiste. Aanvullende sensoren kunnen worden ingezet om de omgevingscondities in en buiten de verschillende bassins te meten zoals bijvoorbeeld pH, geleidbaarheid en troebelheid.

Digitale sensortechnologie

Door de ontwikkeling van meetsystemen en digitale sensortechnologie kan de kweker betrouwbare conclusies trekken over het groeiproces van de vissen en hun voerverbruik. De noodzakelijke parametrering en kalibratie van bijvoorbeeld de pH sensoren kan door de ontwikkeling van JUMO DSM software eenvoudig gedaan worden in het laboratorium met behulp van een PC of laptop, een USB-interface en de JUMO digiLine software. Kalibratiegegevens en evaluatie van de sensorstatus worden direct in de digitale sensor opgeslagen wat zorgt voor volledige documentatie over de gehele levenscyclus.

Netwerktechnologie

Dankzij de internetgebaseerde interface op het meetsysteem en de aansluiting op netwerktechnologie is procesdata op ieder gewenst moment oproepbaar via bijvoorbeeld de smartphone of tablet.

Lightbulb logo

SUCCESS STORY

Kennisevent WATER februari 2019


Ervaren door doen

Als dochter van het Duitse JUMO GmbH & Co. KG heeft JUMO Nederland ruim 40 jaar kennis en ervaring opgebouwd in sensoren en analysemeetsystemen voor de waterbranche.

Een markt die continu in beweging is vraagt om complete en innovatieve oplossingen. Oplossingen om processen efficiënter, gebruiksvriendelijker en duurzamer te maken. Kennis is hierbij essentieel. Ondersteunende trainingen en cursussen vormen dan ook een integraal onderdeel van onze bedrijfsvoering. Dit maakt dat JUMO meer is dan sensoren en automatisering.

Kennis vermenigvuldigen ten behoeve van de branche. Dat is waar wij voor staan. Het eerstkomende kennisevent in 2019 staat in het teken van waterbehandeling en vindt begin februari plaats in de eigen vestiging in Weesp. Aanvullende informatie volgt z.s.m. 


Maak een vrijblijvende afspraak met onze deskundige medewerkers voor meer informatie

Chat logo

Met het indienen van mijn aanvraag ga ik akkoord met registratie van mijn gegevens. Ik kan opslag van mijn gegevens op ieder gewenst moment herroepen.*
Ik ga tot wederopzegging akkoord met mijn gegevensregistratie voor informatieverschaffing door JUMO Meet- en Regeltechniek B.V.*
Ik heb de privacy policy gelezen en ga ermee akkoord.*
Met uw aanvraag geeft u ons de opdracht deze naar wens uit te voeren. Uw gegevens worden in deze context opgeslagen. Om uw aanvraag naar wens te verwerken is het noodzakelijk alle verplichte invulvelden (aangegeven met een *) in te voeren. Wij gebruiken uw gegevens als onderdeel van onze bedrijfsvoering. Uw gegevens zullen wij niet verstrekken aan derde partijen. Wij behouden het recht gegevens anoniem te evalueren. Voor meer informatie verwijzen wij u naar ons privacy beleid.